Dekanter to szklane naczynie, do którego przelewa się wino z butelki. Nie jest dekoracją. Ma dwa zadania: oddzielić osad i napowietrzyć wino.
Zadanie pierwsze: oddzielić osad
Starsze czerwone wina i porto rocznikowe z czasem tworzą osad. To barwniki i taniny, które wytrąciły się z wina. Nie szkodzą, ale są gorzkie i zgrzytają w zębach.
- Postaw butelkę pionowo dzień wcześniej, żeby osad opadł na dno.
- Otwórz ostrożnie i przelewaj powoli, jednym ruchem, bez odstawiania butelki.
- Patrz na szyjkę pod światło, na przykład świecy albo latarki w telefonie.
- Przestań, gdy osad dojdzie do szyjki. W butelce zostanie odrobina mętnego wina.
Bardzo stare wina są delikatne. Po przelaniu podaj je od razu, bo w kontakcie z powietrzem szybko tracą aromat.
Zadanie drugie: dać winu powietrze
Młode, taniczne czerwone, na przykład z Nebbiolo, Cabernet Sauvignon albo Syrah, po 30–60 minutach w dekanterze pachną wyraźniej, a taniny wydają się łagodniejsze. Mówi się, że wino „się otwiera”.
Pomaga to także niektórym białym: pełnym, dojrzewającym w beczce, i tym, które zaraz po otwarciu pachną zapałką albo gumą. Ten zapach to tzw. redukcja i zwykle znika po kilkunastu minutach.
Kiedy dekanter nie jest potrzebny
- Wina musujące. Tracą bąbelki. Niektórzy sommelierzy dekantują dojrzałe szampany, ale to raczej wyjątek.
- Lekkie, młode wina. Białe, różowe i lekkie czerwone niewiele zyskują.
- Bardzo stare, kruche wina, chyba że mają osad. Wtedy przelewasz je tuż przed podaniem.
Kształt ma znaczenie
Dekanter z szerokim dnem daje dużą powierzchnię kontaktu z powietrzem. Pasuje do młodych, mocnych win. Do starszych win lepsza jest wąska karafka, która ogranicza dostęp powietrza.
A jeśli nie masz dekantera?
- Wystarczy czysty dzbanek albo karafka do wody.
- Możesz przelać wino do dzbanka i z powrotem do opłukanej butelki.
- Samo otwarcie butelki godzinę wcześniej daje niewiele. Szyjka jest wąska, więc do wina dociera mało powietrza.
Jak myć dekanter
Płucz ciepłą wodą zaraz po użyciu, najlepiej bez detergentu, który zostawia zapach. Do osadu na dnie przydadzą się kulki ze stali nierdzewnej. Susz do góry dnem na stojaku albo w kieliszku.
Inne akcesoria: korkociągi i kieliszki.